Kompostierung, of zoals wij zeggen: composteren, is een van de oudste en slimste manieren om afval om te zetten in voedingsstoffen voor de tuin. Wat veel mensen niet weten, is dat zelfs kleine tuinen of balkons geschikt zijn om met composteren te beginnen. Je hebt geen groot stuk grond nodig, alleen de juiste aanpak. Het resultaat is rijke, donkere aarde die planten sterk maakt en de bodem verbetert.
Wat er in de composthoop mag en wat niet
Groente en fruitresten, koffiedik, theezakjes, gemaaid gras, dode bladeren en tuinafval zijn prima voor de composthoop. Eierschalen en karton zonder coating mogen er ook in. Wat je beter kunt vermijden, zijn vlees, vis, zuivelproducten en gekookt eten. Deze trekken ongedierte aan en zorgen voor onaangename geuren. Zieke planten horen er eigenlijk ook niet in, want ziekteverwekkers overleven soms het rottingsproces en komen dan later in je tuin terecht. Een goede vuistregel is: als het uit de tuin of de groentela komt, is de kans groot dat het geschikt is.
De balans tussen nat en droog materiaal
Een gezonde composthoop heeft een goede mix van stikstofrijk en koolstofrijk materiaal nodig. Stikstofrijk materiaal is nat en vers, zoals grasmaaisel, groenteresten en vers onkruid. Koolstofrijk materiaal is droog en grof, zoals takken, stro, karton en droge bladeren. Als de hoop te nat wordt, gaat hij stinken en verloopt het proces te langzaam. Als hij te droog is, stoppen de micro-organismen met werken. Een goede verhouding is ruwweg één deel nat op twee tot drie delen droog. Regelmatig omscheppen helpt ook: zo komt er lucht bij en gaat het rottingsproces sneller.
Het rottingsproces versnellen op een natuurlijke manier
Micro-organismen zijn de echte werkers in elke composthoop. Ze breken organisch materiaal af en zetten het om in humus. Je kunt die micro-organismen een handje helpen door koffiedik toe te voegen, want dat levert extra energie. Ook gist werkt goed: je verkruimelt een blokje gist, mengt het met een lepel poedersuiker en wat lauw water, laat het een half uur staan en giet het dan over de hoop. De suiker activeert de gist, waarna de micro-organismen sneller aan het werk gaan. Fijnhakken helpt ook: hoe kleiner de stukjes, hoe sneller ze worden afgebroken. Een hoop die op een zonnige plek staat, warmt beter op en verwerkt materiaal sneller dan een hoop in de schaduw.
Wanneer de compost klaar is en hoe je hem gebruikt
Rijpe compost ruikt naar bosgrond: aards en fris, zonder vieze lucht. De structuur is los en kruimelig, en je herkent de oorspronkelijke materialen niet meer terug. Afhankelijk van de omstandigheden duurt het proces drie maanden tot een jaar. Je kunt de compost gebruiken als bemesting door hem door de bovenste laag van de tuingrond te mengen. Planten in potten profiteren van een mengsel van potgrond en compost in een verhouding van drie op één. Moestuinen en borders reageren goed op een laag compost van twee tot vijf centimeter, die je in het voorjaar aanbrengt. Zo geef je de bodem energie voor het hele groeiseizoen.
Veelgestelde vragen
Kan ik ook composteren als ik geen tuin heb?
Composteren zonder tuin is mogelijk met een wormenbak of een bokashi-emmer. Een wormenbak is een compacte bak waarin wormen organisch afval verwerken. Een bokashi-emmer werkt met melkzuurbacteriën en is geschikt voor kleine ruimtes zoals een balkon of keuken. Beide methoden leveren uiteindelijk voedingsstoffen op die je kunt gebruiken voor kamerplanten of balkontuin.
Waarom wordt mijn composthoop niet warm?
Een composthoop die niet warm wordt, heeft meestal te weinig stikstofrijk materiaal, te weinig vocht of te weinig volume. Voeg vers grasmaaisel of groenteresten toe en zorg dat de hoop licht vochtig is, vergelijkbaar met een uitgeknepen spons. Ook een te kleine hoop warmt moeilijk op: een kubieke meter is een goede minimale grootte voor een actieve hoop.
Hoe vaak moet ik de composthoop omscheppen?
De composthoop omscheppen doe je het beste elke twee tot vier weken. Door het omscheppen komt er zuurstof bij, wat de micro-organismen nodig hebben om hun werk te doen. Een hoop die nooit wordt omgekeerd, verloopt trager en kan plaatselijk te nat of te droog worden. Eén keer per maand is voor de meeste thuiscomposters een goede gewoonte.
Is compost hetzelfde als potgrond?
Compost en potgrond zijn niet hetzelfde. Compost is afgebroken organisch materiaal dat als bemesting dient en de bodemstructuur verbetert. Potgrond is een mengsel van verschillende materialen, zoals turf, perliet en soms compost, dat bedoeld is als groeimedium voor planten in potten. Zuivere compost is te voedingsstofrijk om alleen als potgrond te gebruiken, maar een bijmenging van ongeveer een kwart compost verbetert gewone potgrond sterk.
